

Antique Hooked Rugs - Antique Ming Chinese Rugs - Oriental Rug Washing Austin - Antique Oriental Rugs

ALPAMIS Part 2

[ ALPAMYSH Central Asian Identity under Russian Rule (1989) ]

200. gitgening aytgani yok idi. (Alpamis) Tilladan egerdi inina salub
köp

201. yilkining basinda yatgan Kultay babasinin kasina geldi. Alpamis

202. yedi yasga kelgen song bir nice nasi kolunda sol bir ferzandina
niyet

203. koylub aytib idi. Düldül kulun yedi cana çikib idi. Bir simal

204. binse, bende bingan iymas idi. Ol Bayçobar aytar idi:

205. ya meni bir er biner ya simal yel biner. Kaysi bahadur beni binse
kuyrugunan

206. tartib turguzgan kisi biner deyib dedi. Sunday Bayçobar at sol

207. söznü könglününg makul kilib yürür idi. (Alpamis:) Sonday Kalmakka
gitgan

208. gelininin izinen ketaman bana bir at ver dedi. Yahsining fiili
benim

209. iniysiga aytib aydum balam, köp yilkini üstünden tokurtub aydayin

210. sen bir tasding kasinda yat. Sen nazarinda eryigit iykeninde

211. bileyim. Özinga münasib aytgan kulundu üstab al. Balam sening
yahsi

212. ikenligini bileyim. Balam isindi tanib uslasang kulundan ayrilab

213. vereyim. Köp yilkining üstünen tokutub aydadi. Yilki man baba
canina
feda

214. ayladi. Hama yilkilar Alpamisdin üstüden ötdü. Özününg Baybörü

215. bay atasinyning köp yilkisining içinden hiç bir bedevni gönlü

216. kabul tutmadi. Yilkinin bir kara görünüm songünda bir Bayçobar at

217. göründü. Yelesi kulaginin askan, dört ayagin ting baskan,
kuyrugunda

218. bir koltuk seksevuldung ak buzisgi çalga gelina kahramaning bir
arka

219. kanning bakining burçigi Alpamis yatkan, at tastung ostnan yürtüb

220. öte birdi. Alpamis bilegina koçeyin yaydi, saçrab orunudan turdu.

221. Alpamis sultan ayni on dört yasinda atdin kuyrugunan yolbars
yasday

222. pence saldi. Alpamis diygan elif idi. Canivar Bayçobar nardayin
tizin

223. bükdü. Kancalab kulagin tikdi. Üç mertebe zor saldi. Alpamis
yubarmadi.

224. Alpamis alp zorlugun bildirdi. Sunday ginan bildurdu. Bayçobar

225. atin özününg vadesi var idi. Meni kuyrugumnan tartib turguzgan

226. er binar deyib idi. Meger bolsa egam sol deyib tura birdi. Kultay
adli

227. babasi yanina geldi. Kutlu bolsun mingan atyning * sen, sen maning

228. medetin * kutlu bolsun çobar ating * boynina takgan tumariyng *

229. çabkanda tarkar tumariydin * her yerlerde gönlünga yarar çiragim,
mingen

230. çobaring * (Alpamis) Tilleden eger saldi, çift ayalin saldi.
Polatdan
davul

231. töngörüp * artina kalkan büktürüp * karagay neyza büktürüp *

232. astindaki çobarin * öz basi men ting görüb * Kultay atli

233. babadan. Bindi bedevning beline * sefer kildi meydanga. Taysa
Kalmak
iline *

234. onda munda yol binen * bol zamanda til binan * akça yüzün Soldurub
*

235. gamka gönlün toldurub * Barçin caning yolunda * bingan çobar

236. boldurub * Habardi kimnan isitdigin. Bayagi Taysa Han ilen
Karacanniyng

237. lesgeri Barçinga talasib derbende yatar iken, seherding feyiz
vaktinda
yatkan

238. iken, Karacan bir atdiyng debürövü kulagina geldi. Göngülleri
egranib

239. yerlar siza birub Karacan seçrab orundan turdu. Taysaning
yigisininda

240. kayt * bizning yigit kayt, yakarda bin kul keleyatur * yakirda

241. bin kolga tati turgan er keleyatur * ak savutum kiyeyin * at
kuyrugun

242. tüyeyin * kim hem bolsa Karacan adim kurumasa * bir çetinan
tiyglasab
aç

243. boriday tiyayin * it özü ala bolsada, börü görsa biriger diygan
Karacan,

244. her kim el ellerine kaytdi. Karacan seherden tang atkanca yol
yürüdü.
Gün

245. kizarib çikti. Karacan bol dübürovu görebilmadi. Aldi tuman arti,

246. karangi at kulagin görmaytugun. Zemstan batur Alpamisding arvagi

247. güçedi. Piri zor Karacan Alpamisdi görebilmedi. Astindaki kara

248. tulpari gördü. Bayçobar atin terazisi bülend iken, Bayçobar

249. atdan korkaninan, Batirdiyng susynan korkaninan, yolnung gah
buyanina

250. gah oyanina can tangdap sikip turgan sekilde cahanda takirni
gördiyng.

251. Kara atni gördüng * gözler kamasir yüzingnan * agayinin aynalsun

252. özüngnan * murding hüdaga gözüngnan * ne gördüng kara at ne

253. gördüng * yurtayin dedim tepindin * kaçan yemekte kem ettin *

254. Kamçi urmam kiyin çekindin. Ne gördüng * on dörtde tarlan

255. asbaysin * ömrdan gözüm casbaysin * kamçilasam kadam basmaysin *
ne

256. gördüng kara at ne gördüng * beklar kurgan çadirima * altinda

257. yolbars yatarma * kelgenler bizdan Batirmi * ne gördüng kara

258. at ne gördüng * at çomulgan termeken * kelgenler bizdan ermeken *

259. namerding kaygi yermeken * ne gördüng kara at ne gördüng. *

260. Sol vakitlarda Karacan karasa tuman açildi. Simal turdu. Karasa
yüzü

261. kubaca, gözü alaca, özü bir on dört yasar tamasa, bir kahkülü
altundan

262. bir kahkülü gümüsden, ayni on dört yasda Alpamis gördü. Oy bayzen

263. Baysunlu Özbeg * yadugar ya dua koy * alayin canini, dökeyim

264. kanini. Huda yagisin. * Aydin günler sel bolsun * yildan yilga

265. bol devletim mal bolsun * ömrüm bolub sendey bola görmedim *

266. ugru sunlu kayser sunlu yol bolsun * bülend derler bol Kalmakdin

267. dagini * seisen bilerden bedevning tavini * kaysi elden kanday

268. elga barasin * kim bolarsin, sen kiyalli kut, ya beyli. * Cevab

269. Alpamisdin: Ayl tarkanim bedevning beli * içgenim süsenim Baysunun

270. gölü * özüm adim sorsang manga derler Alpamis * atam adin

271. sorsan derler Baybörü * köp gün boldu ben çikanim ilimden *

272. Kongur kaz uçkandi Baysun gölünden * on dört yasda bedev saylab

273. ben binip * ben gelemen Barçin canning gininden * dedigenda

274. tavdan bedav otgandi * sabir eylagan maksuduna yetgandi * yedi

275. yasda molla okub yurganda * Barçin canim sol illarge gelgandi *

276. bag içinde elma iken nar iken * Hak yaratkan dergahinda yar mi
iken *

277. çiftimdan ayrilgan ben bir munglu ben * sol yarimni görgan

278. bilgen var mi ki? * Karacan kark kark güladi: Sendan baska yekev

279. idi hariydar * açulmakka bol meydanda gül gerek * küydürmekke

280. bizga sunday dil kerak * gelgan yardi bizdan ayirip almakka *

281. bizlardan ziyadarak belki er gerek * acuvlansam men alarman
caningdi *

282. teringding tögöyün kizil kaningdi * kayta birgil kelgan sonlu
gelgen

283. yoluna * ala almas kelgen Barçin yaringdi * kaçsang at

284. salur men sonlu süngüge * tursang tutulursun canim kuluma * ala

285. almas sen gelgen Barçin yaringdi * kayta bir ay sonlu gelgen

286. yolunga * Batir Alpamisdin dimagi toldu, köp acuvu geldi:

287. Isbu demnan öz demini dem deme * adam görsang senin özüngdan

288. kem deme * bol meydanda tekebbirlig söyleme * suygabin inandi
Kalmak,

289. gam yeme * gözünde alartib cayamisin * özyüngdü merd, beni

290. namerd demegen sen * bol meydanda tekebbirler söyleme * sol söz
menan

291. bizni korkar deysinbe * perverdigar basga saldi tarlikdi * Kalmak

292. kilma fiili tarlikni * acuvlansam men keser men basingdi * abay

293. siyasat men korkar dedingmi * baslagin Barçinga abiruy varlikda. *

294. Sol vakitler Alpamis aytadi: sen tekbirlig ülken söyleme alismak

295. gerekme, atismak gerekme. Karacan Kalmak turub ne dedi: Atissam

296. miltik atar ya kiliç keser. Atisgandi savasgandi koyayin sol sunlu

297. menan alissam ne eder. Karacan aytadi: atismak alti atang basina

298. alismak gerek dedi. Sol vakitlerinde Batir Alpamis tilladin
kemerin

299. seçdi. Bayçobar atindan düstü. Karacan hem tilladan kemerin seçdi.

300. Batir canindan geçdi. Arsday ak bilegin seçib yekevi Barçin

301. caning yolunda canini tasaddik kildi. Ikavi pelvanlikka turdu.

302. Alpamis aytadi: Sen al emelinge dedi. Karacan aytadi: Sen al,

303. emelindi dedi. (Alpamis:) Senin sakalining aki bar, agaliging tagi
bar.
Sen al

304. emelini dedi. Karacanga nöbet birdi. (Karacan) Yolbarysday pença
saldi.

305. Alpamis adli Sultan: Ya ser-i huda Hazret Ali er murtaza deyib
mahkem

306. sigindi. Sol vakitlarinda bayagi adini koygan yedi kalender piri
tayin

307. boldu. Yedi kamil piri gelib iki ingan esel yapti. Korgaçinday

308. salmakdi. Kara tagday bardasik Alpamis Sultan taraf etmedi. Yan

309. basga alib göradi. Asirma alib geledi. Hic közgatabilmedi.

310. Arifding özüme cevizding tübüme Sultan Alpamis tarif etmedi.

311. Karacan Alpamisga nöbet birdi. Üc kez otgan sunung evveli

312. Hudaga yiglab kaldi. (Alpamis) Yedi kamil pirine yiglab,
Karacanning
kemerine kol

313. saldi. Tavlab tavlab kotarib inine aldi. Mahgemrak kisdi.
(Karacanin)
Özünan

314. burnuynan kan gitdi. Taslar vakitda Karacan Kalmak yalinib
yalvarip

315. bir söz söylab turubdu: * Yss bedev öz devrinde çapilur * Batir

316. bolgan ak kalkani yabilur * sindirding belimi alding

317. canimdi * izledigin Barçin bolsa tabulur * yalguz idim bir

318. birövge es boldum * yalgancida garib gönglüm bosgördüm *

319. hudani bir bildim resulnu ber hak * bes kana gün sizing menan

320. dost boldum * kanlar olsa, ziya kalir altun tak * men söylayin

321. agayinlar tinglab bak * bes gene gün sening manan dost boldum *

322. hudani bir buldum resulnu ber hak * hemeni halk etgen haksin
hudayim *

323. asi bendening tokulurmu günahim * bes gana gün sizning manan

324. dost boldum * dinim Muslumandi birdur Hudayim * sol vakitlariynda

325. Alpamis gönlüne kiyal fayda boldu: Bunu öltürgan manan karayer
tolar

326. deysembe. Alla dedi, resul Alla dedi din müslüman boldu, kolunu
yibardi, yedi

327. katlam bolub varip yikildi. Pesimiz mezgili bolganda Karacan özüne
gelip

328. Sultan Alpamisga aytadi: Ol korkanimdan dost bolub idüm

329. kaytadin erasina dost boldum. Bana kelime sehadetini ögret. Kelime

330. sehaetini aytib Isfahan kiliçni ortasina koyub kucaklasib dost

331. boldu. Karacan kara atinin beline bindi. Alpamis Bayçobar atining

332. beline bindi. Karacaning havlu haremine geldi. (Karacan) Dostuna
hizmat
kildi

333. bes gün tamam aradan ötdü. Altinci gününg yüzü boldu. Bahar geldi.

334. (Karacan:) Bay alti aylik yoldan benim manan dost bolmakka kelib
Barçin adli

335. yarini izleyip gelkendi. Dostum cevab birsang bol gitkenden

336. gitsem, Barçin yaringa yetsam, senning kelgenini bildurub bir
sevinçleb

337. gelsem, kalay göresin? (Alpamis:) Acar bolur dostum dedi. Alpamis
Kara

338. caning gönlüne hayal peyda boldu. (Karacan) Gel dostumning
Bayçobar

339. atina minib, yakinlab Barçincan tiken ak uyga yakinlab, barib: *

340. bedevmin tavdin eskali * turmagin bizdin yasganib * bol uyda kisi
bar

341. mikan * biz menan haberlasgali * kara tavda bardi kis * gözümden

342. akdi kanli yas * ak uyda benda bar bolsang * çikin meydanga

343. haberlas. * Sonda Barçin söyleydi: * garib gönglümün kusu

344. çok * misafir kilman dostum yok * kim bolsang kalma yolungdan *

345. habarlasirga kisim yok * gitdi medetim belimen * taydi devletim

346. kolumdan * habarlasarga kisim yok * kim bolsang kalma yolungdan. *

347. Cevab Karacan: * Bolmay savas at kuyrugun öreyin * adin

348. ayal Barçin dilber ne dedin * meydanga sabak göz gönengden Barçin

349. can * Baysun ildan sizga habar vereyim * binib bedeve her
meydandan

350. gelgende * Isfahandan sansiz Kalmak olganda * özü on dörtde

351. ati Alpamis * sizdi izlep bir yas oglan gelganda * boynuna

352. takgan tilla tumarin * savasda tarkar bingen kumarin * özü on

353. dördünde adi Alpamis * inanmazsan binib geldüm çobarin * Alpamis

354. ning Bayçobarning atiyn aytgansun. Barçin can bakib, aydayin

355. çalkayib, maydanga yükürüb çikdi. Astina karasa Bayçobar atini

356. gördü. Üstüna karasa kaynatgan temir renkli, sekli yok, gurbatli
bir
din

357. bilmagan kara Kalmakni gördü. Barçin can görüp vaay derib deyib
Bay

358. çobar atni ciramitib gonglu bozuldu. Gözüynan yasi tizilib: *

359. Boynuma takganim tilladan tumar * men yigladim gece gündüz zar zar
*

360. basganingdan mandayin apan aynalsung * kaplan olub olca bolgan

361. Bayçobar * men yigladim gözde yasim göl bolub * arttim yapkan

362. kulang saçim gül bolub * közgünanman olca bolgan Bayçobar *

363. kaplan olub kalgan senmin kul bolub * men karasam besten tugan

364. ay idi * sultan aman deyüb gönglüm cay idi * görgeninden

365. aylanayim Bayçobar * men gitganda kisir engen tay iding. *

366. Cuvab Karacan: * kil yamanlik maksudunga yetme gel * zar yiglayib

367. bizni sersen etmegel * gözüngden aynalayin Barçin can * kub
yiglayib

368. ayalligini etmegil * tartdiym ayaldan bedevining beline * kulak
sal

369. Karacanning diline * namerd mekan deyub, kaldum men gafil *
yolbarsday

370. penca saldi belime * Allah dedim at comuldu terlerga * özü yalgiz
köp

371. yiglaydi pirlarga * namerd mekan deyib kaldum men gafil * burgut
deyim
tavlab

372. urdu yerlerge * yalgancida garib gönlüm hos gördüm * yalgiz

373. idim bir ukege es boldum * Hudani bir bildim * resulunu ber hak *

374. korkanimdang Alpamis ilen dost boldum. * Sol vakitlarda (Barçin)
koltugunnan

375. kollab, ordaga Karacan dostun tüsürdü. Uyunda bar taamin birdi.

376. (Karacan:) Barçin can bizni yahsi görsang, Alpamisning dostu
deseng,
endi

377. dostum yanina kaytar idim. Magan sevinç biyrsang dedi.

378. Barçin saçrab orniydan turdu, tünike kol saldi, altun

379. dügmeli çekmendi yanina koydu. * Sunda Karacan söylaydi: Sening

380. atang Baysaribay dedi bar idi, anang - atang kayda gitgan dedi.

381. Sunda Barçin zar yiglab aytadi: Han Hanligin kildi, fikara
fikaraligin

382. kildi. Bizga Taysa Han zorluk kildi. Ari kizingdi magan vermeysin

383. deyib, ari Karacanga birmaysin deyib atam anamdi, bu gün üç gün

384. boldu, Taysa Han uyga saldi. (Karacan:) Bar kelda Barçin Alpamis
dostuma yetsam,

385. atam anam sagmiken dese, menen dost bolgan bolmas. Menen çok hem

386. yahsirak deyib mindi çobarning beline: * Aklim boldu bol maydanda

387. imdi lal * namus armanin közgalisdi Konguratlar * Baysun ildin

388. mal egesi gelganda * men karasam uyun kuydu Taysa Han * binib

389. bedev her maydandan gelgende * Isfahandan sansiz Kalmak ölgende *

390. men karasam uyung kuydu Taysa Han * Baysun ilden merd Alpamis

391. gelgenda * toksan kirmey bagda gülüm solganda * ecel yetmey

392. sum sumdanim tolganda * bimeze kildi azayim ferake * alti günler

393. bizlar mihman bolganda * Padisahim isitgil mening zarimi *
alisganda

394. aldi tende canimdi * bimeze kilibdur zalim horaki * her mezgilge

395. yedi tokuz narimi tokuz tüye bir tugul ceyalmaydi Kalmakka.

396. (Karacan) Dostunung derecesin bülend kotarib aytib turgani idi *
Kösemen

397. Kaska cellatning basi iydi * (Karacan:) Ey Taysa Han, her menzilde
tokuz nar

398. yeyturgan bolsa ahir zaman boldu. Deseng bolmaymi. Tecel geldi
diysang

399. bolmaymi * erteng menin kulagini Alla salganda * gazab kilib
sening